Nadine Stolk blogt: oktober 2026
Leren kan op zoveel manieren
Met de start van het nieuwe schooljaar zijn niet alleen onze cursussen bij Wherelant weer begonnen. Ook op de scholen zijn onze docenten weer volop aan het werk. Dat deel van Wherelant is misschien wat minder zichtbaar. Wie bij ons binnenloopt, ziet vooral de cursussen en workshops die we in ons eigen gebouw aanbieden. Maar een belangrijk deel van ons werk vindt ergens anders plaats: in het onderwijs. Zowel in Purmerend als in de regio Waterland.
Aan het begin van het schooljaar zat ik met vertegenwoordigers van scholen, gemeenten en culturele organisaties bij elkaar om te bespreken hoe het gaat met cultuureducatie. Wat gaat al goed? Waar lopen scholen tegenaan? En waar kunnen we met elkaar nog een volgende stap zetten? Voor mij zijn dit soort gesprekken interessant, omdat ze weer een ander kijkje geven in wat er allemaal achter de schermen gebeurt voordat een kind uiteindelijk in de klas met kunst, cultuur of techniek aan de slag gaat.
Wat mij aanspreekt in onze manier van werken, is dat we niet beginnen met de vraag: welk kunst- of techniekproject kunnen we deze school aanbieden? We beginnen liever aan de andere kant: wat heeft deze school nodig? Waar werkt een school al aan? Welke thema's spelen er? Wat wil een school haar leerlingen meegeven? En hoe kunnen kunst, cultuur en techniek helpen om het bestaande onderwijs te verrijken en versterken?
Want niet ieder kind leert op dezelfde manier. Het ene kind ontdekt iets door te lezen of te luisteren, een ander door zelf te maken en te onderzoeken. Weer een ander komt juist tot zijn recht door muziek, theater of verhalen. Kunst en cultuur bieden kinderen andere manieren om te ontdekken, te ervaren en te laten zien wat ze kunnen.
En als je kinderen op verschillende manieren wilt bereiken, moet je er dus ook voor zorgen dat ze met verschillende vormen van kunst en cultuur in aanraking kunnen komen. Juist daarom is samenwerking binnen cultuureducatie zo belangrijk. Wherelant brengt bijvoorbeeld kennis en ervaring mee op het gebied van beeldende kunst, maakonderwijs en techniek. Maar in Purmerend en Waterland is natuurlijk veel meer expertise aanwezig. We werken onder andere samen met de NKT Theaterschool en Muziekschool Waterland. Ook het Purmerends Museum en Bibliotheek Waterland zijn actief binnen het onderwijs.
Iedere organisatie brengt iets anders mee. Muziek vraagt iets anders van een kind dan theater. Werken met je handen doet weer iets anders dan luisteren naar een verhaal of kennismaken met erfgoed. Juist die diversiteit maakt het mogelijk om kinderen op verschillende manieren aan te spreken. Geen enkele culturele organisatie kan die hele breedte alleen bieden. Door onze verschillende expertises met elkaar te verbinden, kunnen we veel beter aansluiten bij wat scholen én kinderen nodig hebben.
En dan is er nog een kant van ons werk die waarschijnlijk nóg minder zichtbaar is. We verzorgen niet alleen cultuureducatie, maar helpen scholen ook om kunst en cultuur een vaste plek te geven binnen hun onderwijs. Zo leiden we bijvoorbeeld interne cultuurcoördinatoren (ICC'ers) op. Zij ontwikkelen binnen hun eigen school een visie en beleid op cultuureducatie en helpen om de verbinding te leggen met het onderwijsprogramma. Daardoor gaat het steeds minder om een verzameling losse projecten en steeds meer om de vraag: hoe kan cultuureducatie structureel bijdragen aan wat wij onze leerlingen willen meegeven?
We helpen scholen dus niet alleen om cultuureducatie op te zetten, maar ook om het te borgen en verder te ontwikkelen. Dat doen we onder andere binnen Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK). Daarin werken scholen, culturele organisaties en gemeenten samen om ervoor te zorgen dat cultuureducatie niet afhankelijk is van een los project of een enthousiaste leerkracht, maar steeds meer een vaste plek krijgt binnen het onderwijs.
Tijdens de Cultuurmarkt mocht ik over dit werk al iets vertellen aan raadsleden en leden van het nieuwe college. En eigenlijk kwam mijn verhaal steeds terug op hetzelfde punt: Kunst- en techniekonderwijs is geen extraatje naast het 'echte' onderwijs. Het kan juist versterken wat er al gebeurt. En misschien is dat wel het mooiste van dit deel van ons werk: kinderen laten ontdekken dat leren op veel meer manieren kan.
Nadine Stolk
Directeur-bestuurder